mufassall

Ma'lumot va saqlash / 4 / 15

Matn bo'yicha qidiruv (full-text search)

Marketpleys katalogni `LIKE '%so'z%'` bilan qidiradi. 4 million mahsulotda har bir qidiruv jadvalning har bir qatorini o'qiydi, shunga qaramay boshqa apostrof bilan, kirillda yoki o'zbekcha qo'shimcha bilan yozilgan mahsulotlarni topa olmaydi. Haqiqiy matn qidiruvini bosqichma-bosqich quramiz: tahlil qilingan tokenlar ustidagi teskari indeks, BM25 reytingi, bazaning o'zgarishlar log'iga ergashadigan indeks, scatter-gather bilan shard'lar va xatoga chidamli qidiruv.

  • 14 daq
  • O'rta
  • 11 qadam
Qidiruv p95
45 ms
Har qidiruvda o'qilgan qatorlar
50 000
Topilmagan kerakli mahsulotlar
—
Natijasiz qidiruvlar
3 %
Yozuvdan qidiruvgacha
0 s
Lab'da ochish

  • so'rov
  • javob
  • qayta yetkazish
  • takroriy
  • yo'qolgan
  • chaqiruv: javob shu chiziqda qaytadi

Raqamlar — model ssenariysi, o'lchov emas

Haqiqiy so'rov

Qidiruv API → Mahsulotlar bazasi

So'rov

SELECT id, title, price_minor FROM products
 WHERE lower(title || ' ' || description) LIKE '%choynak%'12
 ORDER BY sold_count DESC3
 LIMIT 20;
-- 50 000 products, 45 ms: good enough for the first year4
  1. LIKE — Matnni har bir qatorda belgima-belgi solishtiradi.
  2. %choynak% — Ikki tomonda ham wildcard: so'z matnning istalgan joyida bo'lishi mumkin.
  3. sold_count — Yagona reyting: matnda nima yozilganidan qat'i nazar, ommabopi birinchi.
  4. 50 000 products — Hamma narsani o'qish hali tez bo'ladigan darajada kichik.

O'zingiz quringKonspektDarslarni solishtirish

Kurs: 74 dars
  1. 01 Asoslar

    1. So'rovning yo'li
    2. Kechikish va o'tkazuvchanlik
    3. Qog'oz ustida hisob
  2. 02 Masshtablash

    1. Vertikal va gorizontal masshtablash
    2. Yukni taqsimlash
    3. Holatsiz (stateless) serverlar
    4. Keshlash
    5. Keshni yangilash (invalidation)
    6. CDN va edge keshlar
  3. 03 Ma'lumot va saqlash

    1. SQL va NoSQL
    2. Bazadagi indekslar
    3. Geo qidiruv: kim yaqinda
    4. Matn bo'yicha qidiruv (full-text search)
    5. Vektor qidiruv
    6. Saqlash dvigatellari: B-tree va LSM
    7. Bloom filtri
    8. Bazani replikatsiya qilish
    9. Sharding
    10. Consistent hashing
    11. Unikal ID'lar
    12. CAP: aloqa uzilganda
    13. Konsensus va lider saylovi
    14. Tranzaksiyalar
    15. Fayl yuklash
  4. 04 Aloqa

    1. API uslublari
    2. Xabar navbatlari
    3. Pub/sub va hodisalar jurnali
    4. Real-time yangilanishlar
    5. Callback'lar ishonchliligi
    6. Webhook'larni ishonchli yuborish
  5. 05 Ishonchlilik

    1. Zaxira va failover
    2. Rate limiting
    3. Timeout va qayta urinishlar
    4. Kuzatuvchanlik (observability)
    5. SLO va xato byudjeti
    6. Backpressure
  6. 06 Arxitektura

    1. Mikroservislar
    2. Servislarni topish (service discovery)
    3. Saga va outbox
    4. O'zgarishlarni ushlash (CDC)
    5. Tranzaksion outbox
    6. Taqsimlangan lock'lar
    7. Batch va stream
    8. Multi-tenancy: ko'p mijozli tizim
    9. Event sourcing
  7. 07 Xavfsizlik

    1. Autentifikatsiya
    2. Avtorizatsiya
    3. Shifrlash va sirlar
    4. Maxfiy ma'lumotlarni boshqarish
  8. 08 Yetkazib berish

    1. Testlash
    2. CI/CD: commit'dan production'gacha
    3. To'xtovsiz migratsiyalar
    4. Feature flag'lar
  9. 09 Butun tizimlar

    1. Talablardan dizayngacha
    2. URL qisqartirgich loyihasi
    3. Yangiliklar lentasi loyihasi
    4. Chat loyihasi
    5. Video sayt loyihalash
    6. Qidiruv takliflari (autocomplete) dizayni
    7. Job scheduler (vazifa rejalashtiruvchi) dizayni
  10. 10 Biznes jarayonlar

    1. To'lov shlyuzi
    2. Pul va yaxlitlash
    3. Ikki yoqlama hisob daftari
    4. To'lovlarni solishtirish
    5. Obuna to'lovlari
    6. Elektron raqamli imzo
    7. Hujjatning hayot sikli
    8. Audit jurnali
    9. Xabarnomalarni yetkazish
    10. Ommaviy import
    11. Pulni qaytarish va chargeback
    12. Hujjatlarni uzluksiz raqamlash
  11. 11 Real tajribalar

    1. Tajriba: Discord xabarlarni qanday saqlaydi
    2. Tajriba: Figma'da birgalikda tahrirlash