mufassall

Butun tizimlar / 3 / 4

Yangiliklar lentasi loyihasi

Odamlar post yozadi, ularga obuna bo'lganlarning hammasi uni bir necha soniyada lentasida ko'rishi kerak. Lentani qadamma-qadam quramiz: o'qishda yig'ish, yozishda tarqatish, mashhurlar muammosi va gibrid, ranking, CDN'dagi media va lenta keshi o'lganda nima bo'ladi.

  • 15 daq
  • Yuqori
  • 12 qadam
Lenta yuklash p99
80 ms
Lentaga yozishlar
0 /s
Obunachilarga yetish vaqti
0 s
Lab'da ochish
15%15%
  • so'rov
  • javob
  • qayta yetkazish
  • takroriy
  • yo'qolgan

Raqamlar — model ssenariysi, o'lchov emas

Haqiqiy so'rov

Muallif ilovasi → Lenta API

So'rov

POST /v1/posts HTTP/1.1
Host: api.example.com
Authorization1: yashirilgan

{
  "text": "First snow in the mountains",
  "media_ids": 2["m_5521"]
}

Javob

HTTP/1.1 201 Created
{
  "post_id": 3"7393018847102976",
  "created_at": "2026-11-18T09:12:04Z"
}
  1. Authorization · yashirilgan — Kim yozyapti. Sessiya tokeni, bu yerda yashirilgan.
  2. media_ids — Rasmlar avval alohida yuklanadi. Post faqat ularga ishora qiladi.
  3. post_id — Vaqtdan boshlanadigan 64 bitli id: id bo'yicha saralash = vaqt bo'yicha saralash.
Kurs: 42 dars
  1. 01 Asoslar

    1. So'rovning yo'li
    2. Kechikish va o'tkazuvchanlik
    3. Qog'oz ustida hisob
  2. 02 Masshtablash

    1. Vertikal va gorizontal masshtablash
    2. Yukni taqsimlash
    3. Holatsiz (stateless) serverlar
    4. Keshlash
    5. CDN va edge keshlar
  3. 03 Ma'lumot va saqlash

    1. SQL va NoSQL
    2. Bazadagi indekslar
    3. Saqlash dvigatellari: B-tree va LSM
    4. Bazani replikatsiya qilish
    5. Sharding
    6. Consistent hashing
    7. Unikal ID'lar
    8. CAP: aloqa uzilganda
    9. Konsensus va lider saylovi
    10. Tranzaksiyalar
    11. Fayl yuklash
  4. 04 Aloqa

    1. API uslublari
    2. Xabar navbatlari
    3. Pub/sub va hodisalar jurnali
    4. Real-time yangilanishlar
    5. Callback'lar ishonchliligi
  5. 05 Ishonchlilik

    1. Zaxira va failover
    2. Rate limiting
    3. Timeout va qayta urinishlar
    4. Kuzatuvchanlik (observability)
  6. 06 Arxitektura

    1. Mikroservislar
    2. Servislarni topish (service discovery)
    3. Saga va outbox
    4. Batch va stream
  7. 07 Xavfsizlik

    1. Autentifikatsiya
    2. Avtorizatsiya
    3. Shifrlash va sirlar
  8. 08 Yetkazib berish

    1. Testlash
    2. CI/CD: commit'dan production'gacha
  9. 09 Butun tizimlar

    1. Talablardan dizayngacha
    2. URL qisqartirgich loyihasi
    3. Yangiliklar lentasi loyihasi
    4. Chat loyihasi
  10. 10 Biznes jarayonlar

    1. To'lov shlyuzi