mufassall

Butun tizimlar / 1 / 4

Talablardan dizayngacha

Dizayn vazifasiga darhol quti chizmasdan qanday yondashish kerak. Bitta kichik tizim, shahar avtobuslari kelish taxtasi, talablar, taxminiy hisob, yuqori darajadagi rasm va bitta qismning batafsil dizaynidan o'tadi, trade-off'lar esa yozib qo'yiladi.

  • 13 daq
  • Boshlang'ich
  • 11 qadam
Kelayotgan pozitsiyalar
—
Yo'lovchi so'rovlari
—
Javob p95
—
ETA yoshi
—
Lab'da ochish
  • so'rov
  • javob
  • qayta yetkazish
  • takroriy
  • yo'qolgan

Raqamlar — model ssenariysi, o'lchov emas

Haqiqiy so'rov

Avtobus GPS qurilmasi → Kelish API

So'rov

POST /positions HTTP/1.1
{
  "bus_id": 1"b_17",
  "route": 2"R11",
  "lat": 41.3111,
  "lon": 69.2797,
  "ts": 31795421720
}

Javob

HTTP/1.1 204 No Content
  1. bus_id — Qaysi avtobus. Taxminan 800 avtobusning har birida o'ziniki bor.
  2. route — Avtobus hozir qatnayotgan yo'nalish. Yo'lovchini avtobus emas, yo'nalish qiziqtiradi.
  3. ts — GPS nuqta qachon olingani, soniyalarda. Eski pozitsiya yangisini bosib ketmasligi kerak.
Kurs: 42 dars
  1. 01 Asoslar

    1. So'rovning yo'li
    2. Kechikish va o'tkazuvchanlik
    3. Qog'oz ustida hisob
  2. 02 Masshtablash

    1. Vertikal va gorizontal masshtablash
    2. Yukni taqsimlash
    3. Holatsiz (stateless) serverlar
    4. Keshlash
    5. CDN va edge keshlar
  3. 03 Ma'lumot va saqlash

    1. SQL va NoSQL
    2. Bazadagi indekslar
    3. Saqlash dvigatellari: B-tree va LSM
    4. Bazani replikatsiya qilish
    5. Sharding
    6. Consistent hashing
    7. Unikal ID'lar
    8. CAP: aloqa uzilganda
    9. Konsensus va lider saylovi
    10. Tranzaksiyalar
    11. Fayl yuklash
  4. 04 Aloqa

    1. API uslublari
    2. Xabar navbatlari
    3. Pub/sub va hodisalar jurnali
    4. Real-time yangilanishlar
    5. Callback'lar ishonchliligi
  5. 05 Ishonchlilik

    1. Zaxira va failover
    2. Rate limiting
    3. Timeout va qayta urinishlar
    4. Kuzatuvchanlik (observability)
  6. 06 Arxitektura

    1. Mikroservislar
    2. Servislarni topish (service discovery)
    3. Saga va outbox
    4. Batch va stream
  7. 07 Xavfsizlik

    1. Autentifikatsiya
    2. Avtorizatsiya
    3. Shifrlash va sirlar
  8. 08 Yetkazib berish

    1. Testlash
    2. CI/CD: commit'dan production'gacha
  9. 09 Butun tizimlar

    1. Talablardan dizayngacha
    2. URL qisqartirgich loyihasi
    3. Yangiliklar lentasi loyihasi
    4. Chat loyihasi
  10. 10 Biznes jarayonlar

    1. To'lov shlyuzi