mufassall

Arxitektura / 6 / 9

Taqsimlangan lock'lar

Marketpleys sotuvchilarga pulni har tunda ishga tushadigan job orqali to'laydi. Ishonchlilik uchun ikkita pod qo'yilgach, job ikki marta ishlaydi va har bir sotuvchiga ikki marta pul o'tadi. Redis'dagi lock bir pod'ni ikkinchisini kutishga majbur qiladi, toki lease job o'rtasida tugamaguncha yoki muzlab qolgan jarayon uyg'onib, lock hali o'zida deb o'ylamaguncha. Baza tekshiradigan fencing token, bankdagi idempotency kaliti va Redlock'ga halol nazar lock nimani va'da qila olishini, nimani qila olmasligini, qachon esa lock'ni bazaning o'zida olish yaxshiroq ekanini ko'rsatadi.

  • 14 daq
  • Yuqori
  • 12 qadam
Ikki marta to'lov
0 /kun
Qabul qilingan eskirgan yozuv
0
Rad etilgan eskirgan yozuv
0
Lab'da ochish

  • so'rov
  • javob
  • qayta yetkazish
  • takroriy
  • yo'qolgan
  • chaqiruv: javob shu chiziqda qaytadi

Raqamlar — model ssenariysi, o'lchov emas

Haqiqiy so'rov

Worker A → Bank

So'rov

02:00:00  pod-a  cron settle-payouts  batch b_11181
02:00:00.2  read 2 140 pending payouts2
02:00:01    POST /v1/transfers  x 2 1403
02:00:18    mark 2 140 rows paid, done in 18 s4
-- one pod, one run, nobody else
  1. cron — Servis ichidagi taymer: har tun soat 02:00 da.
  2. pending — Hali yuborilmagan to'lovlar. Job'ning ish ro'yxati.
  3. transfers — Har qator uchun haqiqiy pul o'tkazmasi.
  4. 18 s — Job ishni qancha vaqt ushlab turadi. Bu keyin muhim bo'ladi.

O'zingiz quringKonspektDarslarni solishtirish

Kurs: 74 dars
  1. 01 Asoslar

    1. So'rovning yo'li
    2. Kechikish va o'tkazuvchanlik
    3. Qog'oz ustida hisob
  2. 02 Masshtablash

    1. Vertikal va gorizontal masshtablash
    2. Yukni taqsimlash
    3. Holatsiz (stateless) serverlar
    4. Keshlash
    5. Keshni yangilash (invalidation)
    6. CDN va edge keshlar
  3. 03 Ma'lumot va saqlash

    1. SQL va NoSQL
    2. Bazadagi indekslar
    3. Geo qidiruv: kim yaqinda
    4. Matn bo'yicha qidiruv (full-text search)
    5. Vektor qidiruv
    6. Saqlash dvigatellari: B-tree va LSM
    7. Bloom filtri
    8. Bazani replikatsiya qilish
    9. Sharding
    10. Consistent hashing
    11. Unikal ID'lar
    12. CAP: aloqa uzilganda
    13. Konsensus va lider saylovi
    14. Tranzaksiyalar
    15. Fayl yuklash
  4. 04 Aloqa

    1. API uslublari
    2. Xabar navbatlari
    3. Pub/sub va hodisalar jurnali
    4. Real-time yangilanishlar
    5. Callback'lar ishonchliligi
    6. Webhook'larni ishonchli yuborish
  5. 05 Ishonchlilik

    1. Zaxira va failover
    2. Rate limiting
    3. Timeout va qayta urinishlar
    4. Kuzatuvchanlik (observability)
    5. SLO va xato byudjeti
    6. Backpressure
  6. 06 Arxitektura

    1. Mikroservislar
    2. Servislarni topish (service discovery)
    3. Saga va outbox
    4. O'zgarishlarni ushlash (CDC)
    5. Tranzaksion outbox
    6. Taqsimlangan lock'lar
    7. Batch va stream
    8. Multi-tenancy: ko'p mijozli tizim
    9. Event sourcing
  7. 07 Xavfsizlik

    1. Autentifikatsiya
    2. Avtorizatsiya
    3. Shifrlash va sirlar
    4. Maxfiy ma'lumotlarni boshqarish
  8. 08 Yetkazib berish

    1. Testlash
    2. CI/CD: commit'dan production'gacha
    3. To'xtovsiz migratsiyalar
    4. Feature flag'lar
  9. 09 Butun tizimlar

    1. Talablardan dizayngacha
    2. URL qisqartirgich loyihasi
    3. Yangiliklar lentasi loyihasi
    4. Chat loyihasi
    5. Video sayt loyihalash
    6. Qidiruv takliflari (autocomplete) dizayni
    7. Job scheduler (vazifa rejalashtiruvchi) dizayni
  10. 10 Biznes jarayonlar

    1. To'lov shlyuzi
    2. Pul va yaxlitlash
    3. Ikki yoqlama hisob daftari
    4. To'lovlarni solishtirish
    5. Obuna to'lovlari
    6. Elektron raqamli imzo
    7. Hujjatning hayot sikli
    8. Audit jurnali
    9. Xabarnomalarni yetkazish
    10. Ommaviy import
    11. Pulni qaytarish va chargeback
    12. Hujjatlarni uzluksiz raqamlash
  11. 11 Real tajribalar

    1. Tajriba: Discord xabarlarni qanday saqlaydi
    2. Tajriba: Figma'da birgalikda tahrirlash