mufassall

Konspekt · Masshtablash

CDN va edge keshlar

12 daq · Boshlang'ich · mufassall.dtwin.uz/uz/l/cdn/

← Darsni ochish

Muammo

Do'kon serveri bir qit'ada, xaridorlari boshqasida. Rasm va skriptlar foydalanuvchilarga yaqin edge (chekka server) keshlarga ko'chadi: so'rov edge'ga qanday yetadi, qachon origin'ga qaytadi, faylni qanday almashtirish va nimani hech qachon keshlab bo'lmaydi.

Nimani o'rganasiz

  • Edge kesh foydalanuvchi va origin orasida qanday turadi, miss va hit qanchaga tushadi
  • Nima va qancha keshlanishini Cache-Control hal qiladi
  • Faylni almashtirish: purge yoki versiyali URL
  • Origin shield va nega shaxsiy javoblar hech qachon keshlanmaydi
Yakuniy sahna
45%22%20%30%

Diagramma kod sifatida

Darsdagi yakuniy sxemani matn ko'rinishida oling va Jira, GitLab, GitHub, Notion yoki hujjatga qo'ying: Mermaid u yerlarda o'zi chiziladi. D2 va PlantUML (Confluence, IntelliJ) uchun alohida variantlar bor.

Mermaid: sxema

flowchart LR
  n_client(["Xaridor, A hudud"])
  n_origin["Origin server"]
  n_bucket[("Fayl ombori")]
  n_edge[/"Edge kesh A"\]
  n_client2(["Xaridor, B hudud"])
  n_edge2[/"Edge kesh B"\]
  n_shield[/"Origin shield"\]
  n_origin --> n_bucket
  n_client --> n_edge
  n_client2 --> n_edge2
  n_edge --> n_shield
  n_edge2 --> n_shield
  n_shield --> n_origin

Mermaid: so'rovlar ketma-ketligi

sequenceDiagram
  participant n_client as Xaridor, A hudud
  participant n_origin as Origin server
  participant n_edge as Edge kesh A
  actor n_ops as Muhandis
  participant n_edge2 as Edge kesh B
  participant n_shield as Origin shield
  participant n_client2 as Xaridor, B hudud
  Note over n_client,n_origin: Har rasm sayyoraning yarmini kesib o'tadi
  n_client->>n_origin: GET /img/sofa-1042.jpg HTTP/1.1
  n_origin-->>n_client: HTTP/1.1 200 OK
  Note over n_client,n_edge: Xaridorlar yonida kesh
  n_client->>n_edge: dig static.example.com
  n_edge-->>n_client: static.example.com. 300 IN CNAME edge.cdn.example.net.
  Note over n_edge,n_origin: Miss: edge origin'dan bir marta so'raydi
  n_edge->>n_origin: GET /img/sofa-1042.jpg HTTP/1.1
  n_origin-->>n_edge: HTTP/1.1 200 OK
  Note over n_client,n_edge: Hit: origin ishtirok etmaydi
  n_client->>n_edge: GET /img/sofa-1042.jpg HTTP/1.1
  n_edge-->>n_client: HTTP/1.1 200 OK
  Note over n_client,n_edge: Rasm o'zgardi, edge'da esa eskisi
  n_client->>n_edge: GET /img/sofa-1042.jpg HTTP/1.1
  n_edge-->>n_client: HTTP/1.1 200 OK
  Note over n_ops,n_edge: Purge: har edge'ga faylni tashlashni ayt
  n_ops->>n_edge: POST /v1/purge HTTP/1.1
  n_edge-->>n_ops: HTTP/1.1 202 Accepted
  Note over n_client,n_edge: Versiyali URL: yangi faylga yangi nom
  n_client->>n_edge: GET /img/sofa-1042.3f9a2c.jpg HTTP/1.1
  n_edge-->>n_client: HTTP/1.1 200 OK
  Note over n_edge2,n_origin: Har edge origin'dan o'zi so'raydi
  n_edge2->>n_origin: GET /app.9c1d.js edge=edge-a MISS
  Note over n_shield,n_origin: O'rtada origin shield
  n_shield->>n_origin: GET /app.9c1d.js HTTP/1.1
  n_origin-->>n_shield: HTTP/1.1 200 OK
  Note over n_client2,n_edge2: Shaxsiy javob keshlandi
  n_client2->>n_edge2: GET /api/cart HTTP/1.1
  n_edge2-->>n_client2: HTTP/1.1 200 OK
  Note over n_client2,n_edge2: Shaxsiy javoblar: private, no-store
  n_client2->>n_edge2: GET /api/cart HTTP/1.1
  n_edge2-->>n_client2: HTTP/1.1 200 OK

D2

direction: right

n_client: "Xaridor, A hudud" {
  shape: rectangle
}
n_origin: "Origin server" {
  shape: rectangle
}
n_bucket: "Fayl ombori" {
  shape: stored_data
}
n_edge: "Edge kesh A" {
  shape: oval
}
n_client2: "Xaridor, B hudud" {
  shape: rectangle
}
n_edge2: "Edge kesh B" {
  shape: oval
}
n_shield: "Origin shield" {
  shape: oval
}

n_origin -> n_bucket
n_client -> n_edge
n_client2 -> n_edge2
n_edge -> n_shield
n_edge2 -> n_shield
n_shield -> n_origin

PlantUML: so'rovlar ketma-ketligi

@startuml
participant "Xaridor, A hudud" as n_client
participant "Origin server" as n_origin
participant "Edge kesh A" as n_edge
actor "Muhandis" as n_ops
participant "Edge kesh B" as n_edge2
participant "Origin shield" as n_shield
participant "Xaridor, B hudud" as n_client2
note over n_client, n_origin : Har rasm sayyoraning yarmini kesib o'tadi
n_client -> n_origin : GET /img/sofa-1042.jpg HTTP/1.1
n_origin --> n_client : HTTP/1.1 200 OK
note over n_client, n_edge : Xaridorlar yonida kesh
n_client -> n_edge : dig static.example.com
n_edge --> n_client : static.example.com. 300 IN CNAME edge.cdn.example.net.
note over n_edge, n_origin : Miss: edge origin'dan bir marta so'raydi
n_edge -> n_origin : GET /img/sofa-1042.jpg HTTP/1.1
n_origin --> n_edge : HTTP/1.1 200 OK
note over n_client, n_edge : Hit: origin ishtirok etmaydi
n_client -> n_edge : GET /img/sofa-1042.jpg HTTP/1.1
n_edge --> n_client : HTTP/1.1 200 OK
note over n_client, n_edge : Rasm o'zgardi, edge'da esa eskisi
n_client -> n_edge : GET /img/sofa-1042.jpg HTTP/1.1
n_edge --> n_client : HTTP/1.1 200 OK
note over n_ops, n_edge : Purge: har edge'ga faylni tashlashni ayt
n_ops -> n_edge : POST /v1/purge HTTP/1.1
n_edge --> n_ops : HTTP/1.1 202 Accepted
note over n_client, n_edge : Versiyali URL: yangi faylga yangi nom
n_client -> n_edge : GET /img/sofa-1042.3f9a2c.jpg HTTP/1.1
n_edge --> n_client : HTTP/1.1 200 OK
note over n_edge2, n_origin : Har edge origin'dan o'zi so'raydi
n_edge2 -> n_origin : GET /app.9c1d.js edge=edge-a MISS
note over n_shield, n_origin : O'rtada origin shield
n_shield -> n_origin : GET /app.9c1d.js HTTP/1.1
n_origin --> n_shield : HTTP/1.1 200 OK
note over n_client2, n_edge2 : Shaxsiy javob keshlandi
n_client2 -> n_edge2 : GET /api/cart HTTP/1.1
n_edge2 --> n_client2 : HTTP/1.1 200 OK
note over n_client2, n_edge2 : Shaxsiy javoblar: private, no-store
n_client2 -> n_edge2 : GET /api/cart HTTP/1.1
n_edge2 --> n_client2 : HTTP/1.1 200 OK
@enduml

PlantUML: komponentlar

@startuml
left to right direction
agent "Xaridor, A hudud" as n_client
component "Origin server" as n_origin
storage "Fayl ombori" as n_bucket
frame "Edge kesh A" as n_edge
agent "Xaridor, B hudud" as n_client2
frame "Edge kesh B" as n_edge2
frame "Origin shield" as n_shield
n_origin --> n_bucket
n_client --> n_edge
n_client2 --> n_edge2
n_edge --> n_shield
n_edge2 --> n_shield
n_shield --> n_origin
@enduml

Xulosa

CDN uchun besh qoida.

1) Statik fayllar foydalanuvchiga yaqin edge'dan beriladi; origin faqat miss'larni to'ldiradi. 2) Origin har javobda Cache-Control ni aniq qo'yadi. 3) Fayllar versiyali URL bilan almashtiriladi; purge favqulodda holat uchun. 4) Origin shield ko'p edge miss'ini bittaga aylantiradi. 5) Shaxsiy javoblar doim private, no-store.

Ko'rsatkichlar: boshida va oxirida

Ko'rsatkichBoshidaOxirida
Sahifa yuklanishi p951 900 ms120 ms
Edge'da hit ulushi0%93%
Origin'ga so'rovlar1 200/s120/s
Noto'g'ri kontent0%0%

Qadamlar

  1. Muammo Har rasm sayyoraning yarmini kesib o'tadi

    Do'kon serveri bitta data markazda.

  2. Yechim Xaridorlar yonida kesh

    CDN ko'p shaharlarda kesh serverlarini ushlab turadi.

  3. Holat Miss: edge origin'dan bir marta so'raydi

    Edge'da rasm hali yo'q.

  4. Holat Hit: origin ishtirok etmaydi

    Shu hududdagi keyingi har xaridor rasmni to'g'ridan-to'g'ri edge'dan oladi.

  5. Muammo Rasm o'zgardi, edge'da esa eskisi

    Do'kon o'sha fayl nomi bilan yaxshiroq rasm yuklaydi.

  6. Yechim Purge: har edge'ga faylni tashlashni ayt

    Muhandis CDN'ning purge API'sini chaqiradi.

  7. Yechim Versiyali URL: yangi faylga yangi nom

    Build har fayl nomiga uning tarkibidan olingan qisqa hash qo'shadi.

  8. Muammo Har edge origin'dan o'zi so'raydi

    Ikkinchi hududdagi xaridorlarga o'z edge'i beriladi.

  9. Yechim O'rtada origin shield

    Edge'lar endi origin o'rniga bitta o'rta keshdan, origin shield'dan so'raydi.

  10. Muammo Shaxsiy javob keshlandi

    Savat endpoint'i xato bilan public deb javob berdi.

  11. Yechim Shaxsiy javoblar: private, no-store

    Shaxsiy API javoblari endi private, no-store bilan keladi.

  12. Xulosa Xulosa

    CDN uchun besh qoida.

Atamalar

CDN va edge
Statik fayllarni foydalanuvchiga yaqin edge serverlardagi keshdan beradigan tarmoq. Origin faqat miss'larni to'ldiradi, nima va qancha keshlanishini Cache-Control hal qiladi.
Origin shield
Edge'lar va origin orasidagi oraliq kesh qatlami. Har edge alohida so'rash o'rniga ko'p edge miss'i origin'ga bitta so'rov bo'lib boradi.